Side Bend นั้นสำคัญไฉน

Side Bendดูเหมือนว่าโยคะไม่ว่าจะสำนักใดก็ตามต่างสอนอาสนะที่เกี่ยวกับลำตัวด้านหน้า ด้านหลัง และด้านข้างไม่เท่ากัน อาสนะในหมวดหมู่ท่าแอ่นหลังหรือ Back Bend และท่าก้มตัวหรือ Forward Bend มีอยู่มากมาย แต่เรากลับมองข้ามอาสนะท่าเอียงข้างหรือ Side Bend หากจะให้ยกตัวอย่าง Side Bend เรากลับนึกออกแค่ไม่กี่ท่าอย่างเช่น Parighasana หรือ Gate Pose แต่หากเราลองพิจารณาอาสนะต่าง ๆ ให้ละเอียดมากขึ้น เราจะพบว่ามีหลายท่าที่มี Side Bend เป็นองค์ประกอบ ตัวอย่างเช่น Triangle Pose, Side Angle Pose หรือ Side Plank Pose ท่า Side Bend มีส่วนช่วยสร้างความแข็งแรงให้กับกระดูกสันหลังและช่วยในเรื่องการหายใจ นอกจากนี้การฝึก Side Bend ยังช่วยในการพัฒนาการฝึกอาสนะอื่น ๆ ที่อาจจะดูแล้วไม่น่าจะเกี่ยวข้องอะไรเลยกับ Side Bend ได้อีกด้วย

Side Bend ยามเช้า

ปกติคนทั่วไปเวลาตื่นนอนตอนเช้ามักจะบิดขี้เกียจโดยการเหยียดแขนสองข้างขึ้นเหนือศีรษะพร้อมกับสูดลมหายใจเข้าเต็มปอด นั่นเป็นการทำ Side Bend อย่างหนึ่งซึ่งเป็นไปตามสัญชาตญาณ คงมีไม่มากนักที่ตื่นนอนขึ้นมาก็ทำท่าก้มตัวหรือ Forward Bend เลย (ก็ไม่แน่ อาจจะมีคนฝึกโยคะบางคนทำก็ได้นะครับ) หากใครเลี้ยงแมวหรือสุนัขที่บ้าน ลองแอบสังเกตดูนะครับตอนเช้าหรือตอนสัตว์เลี้ยงเหล่านี้ตื่น พวกมันก็ทำ Side Bend เหมือนกัน แม้จะดูแตกต่างไปจากที่เราทำบ้างก็ตาม

Side Bend ยามเช้าให้ความรู้สึกว่าเราตื่นแล้วจากการหลับใหล เวลาที่เรายืดด้านข้างของลำตัวนั้น เรากำลังยืดด้านข้างของซี่โครงและกล้ามเนื้อที่อยู่ระหว่างซี่โครงแต่ละซี่ กล้ามเนื้อนี้มีชื่อว่า Intercostals – อินเตอร์คอสทอล Intercostals เป็นกล้ามเนื้อที่ช่วยในการหายใจ ลมหายใจที่เราสูดเข้าไปเวลาที่เราบิดขี้เกียจตอนเช้าจึงเป็นลมหายใจที่ลึกเข้าไปเต็มปอดซึ่งช่วยปลุกและให้พลังงานแก่ทุก ๆ เซลล์ในร่างกายอย่างแท้จริง

กล้ามเนื้อ Intercostals

เคยรู้สึกเจ็บบริเวณด้านข้างลำตัวเวลาทำท่าแอ่นหลังหรือท่าบิดตัวบ้างมั๊ยครับ นั่นล่ะมาจากกล้ามเนื้อ Intercostals ท่าโยคะที่ต้องเปิดช่วงหน้าอกและซี่โครงทุกท่าล้วนแล้วแต่ต้องการความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ Intercostals ทั้งนั้น เพราะฉะนั้นจำเป็นแน่นอนสำหรับการทำท่า Back Bend ส่วนท่าบิดตัวหรือ Twist แม้จะเปิดซี่โครงทีละข้าง แต่ก็จำเป็นต้องมี Intercostals ที่ยืดหยุ่นดีเช่นกัน ดังนั้นเราสามารถกล่าวได้ว่าการฝึก Side Bend เป็นประจำจะช่วยพัฒนาการฝึกอาสนะต่าง ๆ ได้อีกมากมาย

เวลาเกร็งกล้ามเนื้อ Intercostals ซี่โครงจะหดตัว ซี่โครงแต่ละซี่จะเคลื่อนเข้ามาใกล้กัน ในทางกลับกัน เมื่อกล้ามเนื้อ Intercostals ถูกยืดออก ซี่โครงจะขยาย แต่ละซี่ก็จะเคลื่อนออกห่างจากกัน กล้ามเนื้อ Intercostals ของซี่โครงข้างขวาและซ้ายสามารถทำงานแยกจากกันได้ ดังนั้นเวลาเราทำ Side Bend กล้ามเนื้อ Intercostals ด้านหนึ่งจะเกร็งตัวทำให้ลำตัวด้านนั้นหดตัวสั้นลง ในขณะที่กล้ามเนื้อ Intercostals ของอีกข้างถูกยืดออก ทำให้ลำตัวด้านนั้นยืดออกยาว

กายวิภาคศาสตร์ของการหายใจ

แม้ว่า Intercostals จะไม่ใช่กล้ามเนื้อหลักในการหายใจ แต่การมีกล้ามเนื้อ Intercostals ที่แข็งแรงก็ช่วยได้มากในเรื่องความยืดหยุ่นของปอด เวลาที่เราหายใจเข้ากะบังลมจะเคลื่อนลงด้านล่างเพิ่มพื้นที่ให้ปอดขยายตัวออก โดยปกติแล้วปอดซึ่งถูกบรรจุอยู่ในซี่โครงจะขยายตัวได้เหมือนกับลูกโป่ง คือขยายออกได้รอบทิศทาง ด้านหน้า ด้านหลัง ด้านขวาและซ้าย ดังนั้นหากกล้ามเนื้อ Intercostals ไม่สามารถยืดได้เต็มที่ ทำให้ซี่โครงไม่สามารถกางออกได้รอบทิศทาง การขยายตัวของปอดก็จะถูกจำกัด ความตึงของกล้ามเนื้อ Intercostals จึงมีส่วนในการจำกัดปริมาณออกซิเจนที่เราจะได้รับเวลาที่เราหายใจเข้า

ในทางตรงกันข้าม การหายใจออกก็เหมือนกับเวลาเราบีบน้ำออกจากฟองน้ำที่ชุ่มน้ำ หากกล้ามเนื้อ Intercostals ไม่แข็งแรง เราก็ไม่สามารถกำจัดคาร์บอนไดออกไซด์ออกจากปอดได้เต็มที่ รวมไปถึงสารพิษต่าง ๆ ที่ร่างกายต้องการกำจัดผ่านการหายใจออกนี้ด้วย

Side Bend จึงมีความสำคัญในหลาย ๆ แง่มุม ลองให้เวลากับตัวเองเวลาที่ค้างอยู่ในอาสนะต่าง ๆ สร้างความตระหนักรู้และสังเกตการหายใจ เพราะลมหายใจของเราเชื่อมโยงกาย ใจ และจิตวิญญาณเข้าด้วยกัน ดังนั้นอะไรก็ตามที่ทำให้การหายใจของเรามีคุณภาพก็จะช่วยส่งเสริมการฝึกโยคะของเราไปด้วย และหากพบว่าการหายใจของเรายังมีปัญหาอยู่ล่ะก็ บางทีการฝึกท่า Side Bend อาจช่วยได้ครับ

นางแบบ: นุจ และ ป๋อม ในท่า Parsvakonasana